1. CHARAKTERYSTYKA SYSTEMU

    1. Zakres i przeznaczenie programu
      Opracowany we wrocławskiej firmie "COMPED" program FAKTUROWANIE jest komputerowym systemem obsługi działu sprzedaż Opracowany został dla firm handlowych, jednak z powodzeniem może być stosowany wszędzie tam, gdzie prowadzona jest sprzedaż towarów, materiałów, wyrobów gotowych i usług.
      System FAKTUROWANIE umożliwia pełną ewidencję należnego podatku od towarów i usług PTU (VAT), dostosowany jest do obowiązujących w Polsce przepisów prawnych i podatkowych, a w szczególności odpowiada wymaganiom ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. Wymagania te dotyczą głównie sposobów ewidencji podatku należnego z tytułu sprzedaży towarów i usług. Program umożliwia rozliczenie sprzedaży towarów w rozbiciu na wartość netto oraz wartość podatku PTU w grupach o różnych stawkach podatku, jak również dla obrotu towarowego zwolnionego przedmiotowo z opodatkowania oraz eksportu.
      Prowadzona w systemie ewidencja pozwala również na wyznaczenie korekt podatku należnego związanych ze zwrotami towaru, rabatami i podwyższeniami cen. W programie przewiduje się wystawianie zarówno faktur VAT i rachunków uproszczonych jak i faktur i rachunków korygujących poprzednie, zgodnych z rozporządzeniem ministra finansów z 12 maja 1993 r., przyjęte rozwiązanie umożliwia wykorzystanie systemu zarówno przez jednostki będące podatnikiem PTU jak i jednostki zwolnione podmiotowo z obowiązku podatkowego zgodnie z art. 14 wymienionej ustawy.

    2. Funkcje systemu
      Pełna wersja programu obejmuje następujące funkcje:
      • ewidencja danych o towarach i materiałach,
      • cenniki i dokumenty zmiany cen sprzedaży,
      • obsługa sprzedaży i fakturowanie,
      • ewidencja danych o kontrahentach,
      • prowadzenie rozrachunków z kontrahentami i ewidencja zapłat,
      • obsługa kasy i dokumentów kasowych, raporty kasowe.
      System FAKTUROWANIE ma strukturę modułową, co umożliwia dostosowanie zakresu realizowanych funkcji do indywidualnych potrzeb użytkownika.
      Program charakteryzuje się bardzo dużą prostotą i przejrzystością. W czasie eksploatacji programu użytkownik ma możliwość szybkiego uzyskiwania podpowiedzi oraz dostępu do danych zawartych w systemie. Szczególnie starannie opracowano metody wyszukiwanie informacji w oparciu o różne sposoby sortowania danych oraz o szukanie według podanego tekstu.
      System zapewnia automatyczną kontrolę prawidłowości wprowadzanych danych, a w przypadku pomyłek możliwe jest dokonanie niezbędnych korekt i poprawek. W programie zawarto również funkcje automatycznej kontroli poprawności i zgodności danych użytkowych.
      Dane użytkowe systemu przechowywane są w plikach typu DBF, co ułatwia przekazywanie tych danych do innych programów. System opracowano w języku CLIPPER v. 5.2 na komputery IBM oraz kompatybilne, pracujące w środowisku systemu operacyjnego DOS. Wersja sieciowa programu dostosowana jest do oprogramowania systemowego Novell NetWare, a w przypadku mniejszych instalacji, do oprogramowania NetWare Lite lub analogicznego. System FAKTUROWANIE przystosowany jest do pracy w roku 2000 i późniejszych.
    3. Konfiguracja sprzętowa
      Zalecana konfiguracja sprzętowa do instalacji systemu FAKTUROWANIE obejmuje:
      • komputer 486, 8 MB RAM, HDD 120 MB, FDD 1,44 MB,
      • monitor VGA mono,
      • drukarkę 15", 9 igłową, 300 zn/s,
      • zasilacz awaryjny UPS.
      W przypadku instalacji sieciowych zalecane są:
      • sieć Novell NetWare 3.11,
      • sieć NetWare Lite (dla instalacji mniejszych).
      Uwaga:
      Zegar komputera powinien prawidłowo obsługiwać rok 2000.
  2. ORGANIZACJA SYSTEMU

    1. Struktura logiczna i funkcjonowanie systemu
      System FAKTUROWANIE składa się z podsystemów realizujących następujące funkcje:
      • obsługę sprzedaży i fakturowanie,
      • rozrachunki z dostawcami i odbiorcami,
      • obsługę kasy.
      Omówienie tych funkcji wymaga sprecyzowania zasad organizacji oraz funkcjonowania systemu.

      SPRZEDAŻ I FAKTUROWANIE
      W systemie przewiduje się możliwość wystawiania następujących dokumentów sprzedaży:
      • faktura VAT (FA),
      • rachunek uproszczony (RA),
      • faktura korygująca fakturę VAT (FK),
      • rachunek korygujący rachunek uproszczony (RK)
      Numeracja każdego rodzaju dokumentów sprzedaży jest niezależna. Istnieje możliwość wprowadzenia kilku serii faktur i rachunków (np. dla filii działu sprzedaży, dla akwizytorów itp.). Seria dokumentów sprzedaży określana jest dla każdego z magazynów oddzielnie. Sprzedaż z kilku magazynów może odbywać się wg jednej serii faktur i rachunków. Pełna identyfikacja dokumentu sprzedaży określana jest przez rodzaj dokumentu i zawiera numer dokumentu, serię i rok, np. FA 00235/01/93.
      W przypadku dokumentów korygujących sprzedaż (FK,RK), na pozycjach dokumentu należy dokonać zapisu anulującego zapis na dokumencie korygowanym (wprowadzając znak "-" przy ilości towaru) a następnie dokonać zapisu korygującego (z ilością dodatnią). Dokumenty korygujące wytwarzają automatycznie dokumenty WZ, które mogą zawierać ilości ujemne (!).
      W systemie obejmującym rozliczenia z odbiorcami wystawienie faktury gotówkowej lub kredytowej z częściową zapłatą gotówkową powoduje automatyczne odnotowanie zapłaty gotówkowej w ewidencji zapłat i kartotece kontrahenta oraz automatyczne wystawienie dokumentu KP. Nie dotyczy to faktur korygujących !
      System FAKTUROWANIE umożliwia poprawę błędnie wystawionej faktury VAT (lub rachunku uproszczonego) bezpośrednio po jej wystawieniu; operacja ta jest dwuetapowa:
      1. anulowanie przez operatora z odpowiednim priorytetem błędnej faktury,
      2. przywołanie do powtórnej edycji skasowanej faktury i dokonanie zmian.
      UWAGA:
      Poprawa danych na fakturze powinna nastąpić przed jej wydrukowaniem.
      Poprawa danych kontrahenta na fakturze nie wymaga skasowania faktury.

      ROZLICZENIA Z ODBIORCAMI
      System FAKTUROWANIE zawiera słownik kontrahentów. Do słownika tego powinni być wpisywani wszyscy kontrahenci będący podatnikami podatku VAT oraz odbiorcy, którzy otrzymują faktury kredytowe. W przypadku wystawiania rachunków uproszczonych gotówkowych odbiorca nie musi być wpisany do słownika kontrahentów.
      W czasie edycji faktury, w kartotece odbiorcy zapisywana jest automatycznie, obliczana narostowo, wartość brutto sprzedaży (pole WN) a wartość ewentualnej wpłaty gotówkowej zwiększa stan pola MA. Saldo tych pól zawiera informację o aktualnych zobowiązaniach odbiorcy. W przypadku faktur kredytowych istnieje możliwość późniejszego wprowadzania zapłat do systemu komputerowego. Wpisując zapłatę do wcześniej wystawionej faktury określa się rodzaj zapłaty:
      • gotówkowa (G),
      • czek (C),
      • przelew (P),
      • inne (I).
      Zapłaty aktualizują kartotekę odbiorców (pole MA), a w przypadku zapłat gotówkowych automatycznie wystawiany jest dokument kasowy KP. W systemie zapamiętywana jest również aktualna wartość rozliczenia każdej faktury. Istnieje więc możliwość zestawienia faktur zapłaconych i niezapłaconych dla wszystkich odbiorców lub dla wskazanego odbiorcy.

      USŁUGI
      W systemie FAKTUROWANIE istnieje możliwość fakturowania usług oraz ewidencji płatności za te usługi. Informacje o rodzaju usługi, jej indeksie, wielkości obowiązującego VAT-u i SWW oraz cenie sprzedaży (netto i brutto) znajdują się w słowniku usług. Słownik podlega bieżącej aktualizacji i uzupełnieniom. Sprzedaż usług jest ewidencjonowana podobnie jak sprzedaż towarów. Nagłówki faktur za wykonane usługi są pamiętane w tym samym zbiorze co nagłówki dokumentów sprzedaży towarów, natomiast pozycje pamiętane są w osobnych zbiorach. Dla ewidencji dokumentów sprzedaży usług zarezerwowane są oddzielne serie faktur (patrz SŁOWNIK SERII FAKTUR).
      Podczas edycji faktury, nagłówek wypełnia się podobnie jak przy sprzedaży towarów. Pozycje dokumentu sprzedaży dla jednego indeksu usługi składać się mogą z jednej lub więcej linii, których pole TREŚĆ podlega edycji. Kolejne linie są traktowana jako komentarz, dodatkowa treść do opisu usługi, jeśli nie podamy indeksu usługi. Przeglądanie faktur za usługi jest możliwe po podaniu odpowiedniej serii dokumentów sprzedaży oraz właściwego nr dokumentu. Wartość sprzedaży usług przedstawiona jest w zestawieniu nagłówków dokumentów sprzedaży lub w rejestrze sprzedaży. W systemie FAKTUROWANIE prowadzone mogą być też rozliczenia z odbiorcami usług, na takich samych zasadach jak z kupującymi towary.

      KASA
      W systemie prowadzona jest kasa. Dokumentami KP/KW możemy wprowadzać wszystkie wpłaty/wypłaty niezależnie czy są odniesione do konkretnej faktury sprzedaży/dostawy i kontrahenta. Do ewidencji zapłat i na odpowiednie konto WN/MA kontrahenta zapiszą się tylko te kwoty, które są dokładnie skierowane do faktury i kontrahenta.
      W systemie, oprócz bezpośredniej edycji dokumentów KP/KW występuje również automatyczne tworzenie tych dokumentów podczas edycji faktur gotówkowych oraz przy wprowadzaniu zapłat gotówkowych rozliczających faktury.
      W oparciu o poszczególne zapisy z dokumentów KP/KW wytwarzany jest za zadany okres RAPORT KASOWY. Saldo kasy przenoszone jest do następnego raportu. Wytworzenie raportu kasowego nie pozwoli dokonać obrotu gotówkowego w okresie, którego dotyczy raport. Nie będzie możliwe np. przyjęcie wpłaty gotówkowej podczas wystawiania faktury lub anulowanie faktury z wpłatą gotówkową z zamkniętego okresu. Ostatni raport kasowy można anulować (skasować).

      SŁOWNIK TOWARÓW
      Słownik towarów zawiera podstawowe informacje o towarach znajdujących się w magazynach, m.in.:
      • indeks towaru (do 15 znaków),
      • nazwę towaru,
      • opis towaru,
      • jednostkę miary,
      • stawkę podatkową VAT (zw, 0%, 7%, 22%),
      • cenę netto,
      • cenę brutto.

    2. Podstawowe zbiory systemu
      Zbiory danych systemu FAKTUROWANIE zapisywane są w standardzie DBF co umożliwia ich odczyt za pomocą systemów typu DBASE, FOX itp. oraz pobieranie tych danych przez wiele firmowych programów kalkulacyjnych. W sposób rygorystyczny zabrania się jednak bezpośredniego ingerowania w zawartość zbiorów danych w inny sposób niż poprzez system FAKTUROWANIE.
      Do podstawowych zbiorów systemu należą:
      • TOW - kartoteka (słownik) towarów,
      • SL_USL - słownik usług,
      • KON - kartoteka kontrahentów,
      • SPR_N - dane o nagłówkach wystawionych faktur i rachunków,
      • SPR_P - dane o pozycjach wystawionych faktur i rachunków za sprzedaż towarów,
      • SPR_U - dane o pozycjach wystawionych faktur i rachunków za sprzedaż usług,
      • ZAP - kartoteka zapłat od odbiorców i dla dostawców,
      • KP_N, KP_P - dane o nagłówkach i pozycjach dokumentów KP,
      • KW_N, KW_P - dane o nagłówkach i pozycjach dokumentów KW,
      • RAP_KAS - dane o raportach kasowych,
      • CONFIG - zbiór pamiętający konfigurację systemu.
      Szczegółowy opis tych zbiorów zawarty jest w DODATKU 2.
    3. Wykaz funkcji systemu (MENU)
      Realizacja poszczególnych funkcji systemu następuje poprzez wybór danej funkcji z tablicy menu. Tablice menu są wielopoziomowe i dostęp do pewnych funkcji wymaga wyboru odpowiednich tablic i następnie wyboru funkcji. Układ tablic oraz funkcji menu jest następujący:
      1. FAKTURY I RACHUNKI
        1. EDYCJA FAKTUR I RACHUNKÓW
        2. PRZEGLĄDANIE FAKTUR I RACHUNKÓW
        3. ANULOWANIE FAKTUR I RACHUNKÓW
        4. ZESTAWIENIE DOKUMENTÓW SPRZEDAŻY
        5. REJESTR SPRZEDAŻY
      2. KONTRAHENCI
      3. TOWARY
      4. USŁUGI
      5. KASA I ZAPŁATY
        1. KASA
          1. DOKUMENTY KP
            1. EDYCJA DOKUMENTÓW KP
            2. PRZEGLĄDANIE DOKUMENTÓW KP
            3. ZESTAWIENIA DOKUMENTÓW KP
          2. DOKUMENTY KW
            1. EDYCJA DOKUMENTÓW KW
            2. PRZEGLĄDANIE DOKUMENTÓW KW
            3. ZESTAWIENIA DOKUMENTÓW KW
          3. RAPORTY KASOWE
            1. EDYCJA RAPORTU KASOWEGO
            2. PRZEGLĄDANIE RAPORTU KASOWEGO
            3. KASOWANIE OSTATNIEGO RAPORTU
        2. WPROWADZANIE ZAPŁAT
        3. ZESTAWIENIE ZAPŁAT
        4. PRZEGLĄDANIE ZAPŁAT ZA FAKTURĘ
        5. PRZELEWY
      6. ROZLICZENIA Z ODBIORCAMI
        1. FAKTURY PRZETERMINOWANE
        2. FAKTURY PRZETERMINOWANE OD DNIA
        3. FAKTURY NIEROZLICZONE
        4. FAKTURY ZAPŁACONE
        5. OBROTY Z ODBIORCAMI
      7. SŁOWNIKI
        1. SŁOWNIK RODZAJÓW PŁATNOŚCI
        2. SŁOWNIK JEDNOSTEK MIARY
        3. SŁOWNIK GRUP FIRM
        4. SŁOWNIK GRUP TOWARÓW
        5. SŁOWNIK KONT
        6. SŁOWNIK SERII FAKTUR
      8. OBSŁUGA SYSTEMU
        1. SORTOWANIE KARTOTEK
        2. KONFIGURACJA SYSTEMU
        3. SŁOWNIK OPERATORÓW
        4. ZMIANA HASŁA OPERATORA
        5. USTAWIANIE PROGU DOSTĘPU DO OPCJI
        6. USTAWIANIE KOLORÓW
        7. TEST ZADŁUŻEŃ ODBIORCÓW
        8. SERWIS
        9. WYDRUK ZAPAMIĘTANYCH PLIKÓW
      W zależności od wersji systemu układ tablic i funkcji menu może ulegać zmianom.

  3. OBSŁUGA FUNKCJI SYSTEMU

    1. Towary

      SŁOWNIK TOWARÓW
      Funkcja umożliwia założenie i uzupełnianie słownika towarów występujących na dokumentach systemu. Dopuszcza się dopisywanie nowych pozycji do słownika towarów oraz dokonywanie niewielkich poprawek (np. korekta nazwy towaru). Nie wolno kasować lub zmieniać indeksu towaru, jeżeli został on już użyty na dokumentach obrotu magazynowego.
      W funkcji programu użytkownik podaje następujące dane:
      • indeks towaru,
      • nazwę towaru,
      • opis towaru,
      • symbol SWW,
      • stawkę podatkową VAT (zw,0%,7%,22%),
      • jednostkę miary,
      • grupa towarów.

    2. Sprzedaż

      EDYCJA FAKTUR I RACHUNKÓW
      Funkcja umożliwia wystawianie dokumentów sprzedaży: faktur VAT (FA), rachunków uproszczonych (RA) oraz korekt do dokumentów podstawowych (FK i RK). Edycja wszystkich rodzajów dokumentów przebiega w sposób identyczny, różnice występują tylko na wydruku końcowym dokumentów sprzedaży.
      Dla wszystkich dokumentów określana jest cena netto towaru i ilość sprzedawana. Wartość netto, podatek VAT i wartość brutto jest wyliczana przez system. W czasie edycji faktur VAT konieczne jest wpisanie odbiorcy do słownika kontrahentów, o ile jeszcze w nim nie występuje. Dopisania można dokonać w czasie podglądu słownika klawiszami F8 i potem F7. W tym przypadku należy bezwzględnie wprowadzić do słownika numer indentyfikacyjny odbiorcy. W przypadku rachunków uproszczonych można nie wprowadzać numeru odbiorcy ze słownika kontrahentów i wówczas możliwe jest wprowadzenie danych o odbiorcy bezpośrednio na rachunek, bez konieczności jego wprowadzania do słownika. Rachunek uproszczony dla odbiorcy bez numeru słownikowego musi być rachunkiem gotówkowym.
      W czasie edytowania nagłówka rachunku lub faktury użytkownik podaje następujące dane:
      • symbol dokumentu (np. FA),
      • serię dokumentu,
      • numer faktury/rachunku (podstawiany kolejny),
      • datę dokumentu (podstawiana jest bieżąca),
      • numer kontrahenta,
      • dane o odbiorcy, jeżeli dla rachunku RA nie podano numeru kontrahenta (nazwa, adres, miasto, nr ident.),
      • sposób zapłaty,
      • termin płatności (w dniach),
      • datę płatności,
      • uwagi,
      • konto przeciwstawne w systemie FK.
      W programie dostepna jest opcja pobierania tresci wcześniej wystawionych faktur danego kontrahenta (patrz DODATAEK 2). Po wypełnieniu danych nagłówka system zada pytanie czy pobrać dane z poprzedniej faktury kontahenta. Jeżeli podamy odpowiedź twierdzącą pojawi się na ekranie zestawienie faktur podanego odbiorcy; należy wtedy ustawić się na interesującej nas fakturze i nacisnąć klawisz SPACJA.
      Podczas edycji pozycji dokumentu użytkownik wprowadza:
      • indeks towaru,
      • ilość sprzedaży,
      • cenę netto sprzedaży.
      Po podaniu indeksu pozycja magazynowa, z której następuje rozchód podstawiana jest automatycznie (z wyjątkiem sytuacji gdy w podglądzie magazynu klawiszem F8 wybierzemy pozycję indeksu bezpośrednio).
      Przed akceptacją faktury lub rachunku możliwe jest odnotowanie wpłaty gotówkowej przyjmowanej bezpośrednio po wydaniu faktury. Wpisanie wpłaty powoduje automatyczne wystawienie odpowiedniego dokumentu KP i zapis do ewidencji zapłat. Wartość faktury i wielkość wpłaty odnotowane są na koncie kontrahenta.
      Zaakceptowanie dokumentu umożliwia następnie wydruk faktury lub rachunku, i wydruk dokumentu KP. Fakturowanie sprzedaży usług zostało omówione w poprzednim rozdziale.

      PRZEGLĄDANIE FAKTUR I RACHUNKÓW
      Funkcja umożliwia przeglądanie wprowadzonych dokumentów sprzedaży oraz ponowny ich wydruk. Użytkownik podaje następujące dane:
      • rodzaj dokumentu sprzedaży,
      • serię faktur/rachunków,
      • rok wystawienia faktury/rachunku,
      • numer dokumentu (z możliwością podglądu dostępnych numerów za pomocą klawisza F8).
      System podaje pełny obraz wprowadzonego wcześniej dokumentu.

      ANULOWANIE FAKTUR I RACHUNKÓW
      Funkcja służy do anulowania dokumentu sprzedaży w dniu jego wystawienia. Użytkownik przywołuje dokument anulowany na ekran, tak jak w opcji przeglądania dokumentów sprzedaży, i następnie, po podaniu hasła może dokonać jego anulowania. Anulowany dokument "znika" z systemu wraz z dokumentami które wytworzył automatycznie (WZ oraz KP i zapis w kartotece zapłat, jeżeli na dokumencie wprowadzono wpłatę gotówkową).
      Uwaga 1: Po skasowanych dokumentach pozostają wolne numery w numeracji. Użytkownik powinien odnotować zwolnione numery i wykorzystać je przy edycji innych dokumentów lub jednoznacznie odnotować, że dany numer jest zwolniony przez anulowanie dokumentu (pozostawia się wówczas druk dokumentu z adnotacją "anulowany").
      Uwaga 2: Nie jest możliwe anulowanie faktury, na którą wprowadzono zapłatę w opcji WPROWADZANIE ZAPŁAT. Należy przed anulowaniem wycofać tę zapłatę.

      ZESTAWIENIE DOKUMENTÓW SPRZEDAŻY
      Funkcja służy do uzyskania zestawienia wystawionych dokumentów sprzedaży określonego rodzaju w zadanym okresie. Użytkownik podaje następujące dane:
      • okres od/do dnia,
      • numer kontrahenta (jeżeli numer nie zostanie podany, to zestawienie obejmie wszystkich kontrahentów),
      • czy selekcja (TAK/NIE).
      Jeżeli wybrano selekcję:
      • rodzaj dokumentów (FAKTURY, RACHUNKI, WSZYSTKIE),
      • typ dokumentów (PODSTAWOWE, KOREKCYJNE, WSZYSTKIE),
      • seria faktur/rachunków (jeśli nie podany, to dla wszystkich serii).
      System podaje zestawienie dokumentów w układzie informacji zawartej w nagłówkach dokumentów. Przed wyjściem z opcji można uzyskać wykres słupkowy wielkości sprzedaży za 60 dni wstecz od daty końcowej podanego okresu, za który oglądamy zestawienie. Kreska pionowa i data pod nią dotyczy kolejnych poniedziałków. Trzy liczby po lewej stronie wykresu określają minimalną, średnią i maksymalną wartość sprzedaży.

      REJESTR SPRZEDAŻY
      Funkcja służy do pokazania na ekranie oraz wydruku rejestru sprzedaży w zadanym przez użytkownika okresie czasu. Rejestr jest tworzony na podstawie wszystkich wystawionych w danym okresie dokumentów sprzedaży.
      Rejestr sprzedaży jest drukowany w układzie zgodnym z obowiązującymi wymaganiami i w podsumowaniu zawiera informacje zbiorcze do wpisania na deklarację podatkową VAT.
      Na rejestrze odnotowany jest fakt (litera "V"), gdy faktura tworzy obowiązek podatkowy VAT. W przypadku gdy fakturę wystawiono po więcej niż 7 dniach od wydania dokumentu WZ, obowiązek podatkowy powoduje wystawienie WZ.
      Faktury eksportowe oznaczone są na rejestrze literą "E".
      Możliwa jest zmiana parametrów programu tak by wydruk rejestru sprzedaży mieścił się na formacie A4, zmiany takiej może dokonać serwis po zainstalowaniu systemu.
    3. Kontrahenci

      SŁOWNIK KONTRAHENTÓW
      Funkcja umożliwia założenie słownika kontrahentów oraz kontrolę salda rozliczeń kontrahentów wprowadzonych do słownika. Wprowadzanie nowych danych do słownika możliwe jest bezpośrednio w omawianej funkcji programu jak również w czasie edycji dokumentów sprzedaży i obrotu magazynowego (podczas podglądu kartoteki kontrahentów).
      W systemie występuje jeden słownik, wspólny dla dostawców i odbiorców. Możliwe jest wyróżnienie dostawców np. poprzez zakres stosowanych numerów lub grupę kontrahentów.
      Użytkownik wprowadza następujące dane o kontrahentach:
      • numer kontrahenta (5 cyfr, np. 00123),
      • grupa kontrahentów (2 cyfry, np. 03); (wprowadzenie grupy kontrahentów umożliwia uzyskiwanie zestawień dla wskazanej grupy odbiorców lub dostawców),
      • numer identyfikacyjny,
      • nazwa kontrahenta,
      • nazwa kontrahenta c.d.,
      • grupa kontrahentów,
      • kod pocztowy,
      • miasto,
      • adres,
      • NIP,
      • telefon,
      • nazwa banku,
      • nr konta bankowego,
      • rabat % stosowany przy sprzedaży dla danego odbiorcy,
      • czy dozwolony jest kredyt dla danego odbiorcy, "T" tak, pusty znak oznacza nie,
      • dni płatności - wpisana wartość będzie się automatycznie podstawiać w nagłówku faktury,
      • limit dopuszczalnego kredytu,
      • uwagi,
      • odbierający.
      W kartotece kontrahentów występują też pola, których treść zmieniana jest w sposób automatyczny i do których użytkownik nie może wprowadzać danych w sposób bezpośredni:
      • WN odbiorca;
        pole narostowe sumujące wielkość sprzedaży dla danego odbiorcy w cenach brutto (zgodnie z rejestrem sprzedaży),
      • MA odbiorca;
        pole narostowe sumujące zapłaty dokonywane przez odbiorcę za zakup towarów,
      • WN dostawcy;
        pole narostowe sumujące wielkość zapłat dla danego dostawcy za zakupione towary,
      • MA dostawcy; pole narostowe sumujące wartość brutto zakupu dokonywanego od danego dostawcy (zgodnie z rejestrem zakupu).
      Jeżeli podczas dopisywania nowego kontrahenta do słownika, w polu NR zostanie wciśnięty przycisk F8 to system wyszuka pierwsze niezajęte numery kontrahentów.
      Wydruk słownika kontrahentów może być poddany selekcji wg pola MIASTO oraz GRUPA KONTRAHENTÓW.
    4. Kasa i rozliczenia

      WPROWADZANIE ZAPŁAT
      Funkcja umożliwia odnotowywanie wpłat za wystawione faktury odbiorcom oraz zapłat za faktury otrzymane od dostawców. Opis funkcjonowania kartoteki zapłat przedstawiono w rozdziale 2. Użytkownik wprowadza następujące dane:
      • data zapłaty,
      • numer kontrahenta,
      • nazwę kontrahenta,
      • rodzaj rozliczanego dokumentu (DO - faktura dostawcy, FA, RA, FK, RK dokumenty własne),
      • nr faktury/rachunku (podgląd klawiszem F8),
      • rodzaj zapłaty (G - gotówka, C - czek, P - przelew, I - inne),
      • wpłata,
      • wypłata,
      • uwagi.
      Akceptacja wprowadzonych zapłat powoduje automatyczną korektę kartoteki kontrahentów, zmianę obciążenia poszczególnych faktur oraz dla operacji gotówkowych, wystawienie odpowiedniego dokumentu KP lub KW.
      Funkcja pozwala na ewidencjonowanie tylko tych zapłat, które skierowane na konkretną fakturę/rachunek i dla konkretnego odbiorcy/dostawcy.

      ZESTAWIENIE ZAPŁAT
      W celu uzyskania informacji o zrealizowanych zapłatach, użytkownik wprowadza następujące dane:
      • czego dotyczą zapłaty (SPRZEDAŻ/DOSTAWY),
      • za okres od/do dnia,
      • numer kontrahenta (lub puste pole).
      System podaje wykaz zapłat w układzie zgodnym z ich edycją.

      PRZEGLĄDANIE ZAPŁAT ZA FAKTURĘ
      Funkcja pozwala sprawdzić dane o zapłacie za wybrany dokument sprzedaży.
      Po wprowadzeniu danych:
      • rodzaj dokumentu,
      • serii,
      • rok wystawienia,
      • numer dokumentu.
      Jeżeli dokonano zapłat za podany dokument, otrzymujemy informacje:
      • data zapłaty,
      • rodzaj zapłaty (Czek/Przelew/Gotówka/Inne),
      • kwota wpłaty lub wypłaty,
      • uwagi,
      • kod operatora.

      ROZLICZENIA Z ODBIORCAMI
      W systemie istnieje możliwość śledzenia rozliczenia z odbiorcami. Każda kwota brutto z faktury/rachunku i zapłata za nią jest odnotowana na koncie WN/MA danego kontrahenta. Każda zapłata od odbiorcy odnotowana jest na odpowiedniej fakturze, co umożliwia tworzenie zestawień nierozliczonych faktur/rachunków sprzedaży.

      FAKTURY PRZETERMINOWANE OD DNIA
      Funkcja pozwala uzyskać zestawienie faktur/rachunków z przekroczonym terminem płatności. Użytkownik aby otrzymać zestawienie musi podać:
      • czy zestawienie winno obejmować wszystkie zapłaty, czy tylko dokonane do 31.01.98,
      • czy zestawienie ma obejmować również nadpłaty,
      • okres od/do (wg dat wystawienia faktur),
      • data, kiedy minął termin płatności faktury,
      • nr kontrahenta (gdy nie zostanie podany, można określić grupę kontrahentów),
      • grupa kontrahentów (gdy nie zostanie podana, zestawienie dla wszystkich kontrahentów),
      • nr magazynu (gdy nie zostanie podany, zestawienie dla wszystkich magazynów),
      • seria faktur,
      • konto,
      • powyżej jakiej kwoty mają być uwzględnione faktury.
      System podaje dane do zestawienia w układzie:
      • rodzaj i nr faktury/rachunku,
      • data dokumentu sprzedaży,
      • nr magazynu,
      • wartość sprzedaży brutto,
      • wartość do zapłaty (WN),
      • data płatności wprowadzona podczas edycji zapisu faktury, zmieniona z powodu przesunięcia terminu,
      • nr odbiorcy, nazwa i adres odbiorcy,
      • sposób płatności,
      • uwagi opisujące fakturę/rachunek.

      FAKTURY NIEROZLICZONE
      Funkcja pozwala uzyskać zestawienie niezapłaconych faktur/rachunków, których daty wystawienia zawarte są w zadanym okresie. Użytkownik musi ponadto podać dane jak do zestawienia faktur przeterminowanych. Otrzymane zestawienie będzie miało układ jak poprzednie.

      FAKTURY ZAPŁACONE
      Funkcja pozwala uzyskać zestawienie faktur/rachunków zapłaconych. Użytkownik aby otrzymać zestawienie musi podać:
      • czy zestawienie winno obejmować wszystkie zapłaty, czy tylko dokonane do 31.01.98,
      • okres od/do (wg dat wystawienia faktur),
      • nr kontrahenta (gdy nie zostanie podany, można określić grupę kontrahentów),
      • grupa kontrahentów (gdy nie zostanie podana, zestawienie dla wszystkich kontrahentów),
      • nr magazynu (gdy nie zostanie podany, zestawienie dla wszystkich magazynów),
      • seria faktur,
      • konto,
      • powyżej jakiej kwoty mają być uwzględnione faktury.
      System podaje dane do zestawienia w układzie:
      • rodzaj i nr faktury/rachunku,
      • data dokumentu sprzedaży,
      • nr magazynu,
      • wartość sprzedaży brutto,
      • wartość do zapłaty (WN),
      • data płatności wprowadzona podczas edycji zapisu faktury, zmieniona z powodu przesunięcia terminu,
      • nr odbiorcy, nazwa i adres odbiorcy,
      • sposób płatności,
      • uwagi opisujące fakturę/rachunek.

      OBROTY Z ODBIORCAMI
      Funkcja tworzy zestawienie obrotów z poszczególnymi odbiorcami, w zadanym okresie. Uzyskana tabela ma postać:
      • nr kontrahenta,
      • grupa kontrahentów,
      • nazwa,
      • miasto,
      • adres,
      • WN odbiorca (obrót),
      • MA odbiorca (zapłaty),
      • saldo WN odbiorcy.

      EDYCJA DOKUMENTÓW KP i KW
      Funkcja umożliwia edycje dokumentów KP i KW. W odróżnieniu od opcji "ZAPŁATY", możliwe jest wystawianie dokumentów nie związanych z fakturami od dostawców i dla odbiorców. W takich sytuacjach nie wprowadzamy danych o numerze faktury i numerze kontrahenta. Nie nastąpi wówczas odnotowanie operacji gotówkowej w kartotece kontrahentów.
      Użytkownik wprowadza następujące dane:
      • numer KP/KW,
      • data wpłaty,
      • numer kontrahenta lub dane o wpłacającym,
      • uwagi oraz pozycje KP/KW:
        • treść,
        • rodzaj dokumentu (jak w opcji "ZAPŁATY"),
        • numer faktury/rachunku lub numer dostawy (podgląd F8),
        • konto przeciwstawne MA/WN,
        • kwota wpłaty/wypłaty.
      Dla pól UWAGI, TREŚĆ można skorzystać ze słownika treści i uwag (F8).

      PRZEGLĄDANIE DOKUMENTÓW KP i KW
      Funkcja umożliwia przeglądanie i wtórny wydruk dokumentów KP/KW w układzie jak w czasie ich edycji.

      ZESTAWIENIA DOKUMENTÓW KP i KW
      Zestawienie dokumentów KP/KW uzyskiwane jest dla wskazanego kontrahenta lub dla wszystkich kontrahentów i w ograniczeniu do zadanego okresu. Wyprowadzana jest informacja nagłówkowa z dokumentów KP/KW (bez treści z pozycji dokumentów).

      RAPORTY KASOWE
      Funkcja pozwala otrzymać w oparciu dokumenty kasowe KP/KW raport kasowy za zadany okres. Saldo kasy na podsumowaniu raportu przenoszone jest jako stan otwarcia kasy do następnego raportu.

      EDYCJA RAPORTU KASOWEGO
      Funkcja służy do wytworzenia raportu kasowego za okres od daty ostatniego raportu do daty podanej przez użytkownika. Na raporcie kasowym znajdują się wszystkie pozycje z dokumentów kasowych z określonego okresu.

      PRZEGLĄDANIE RAPORTU KASOWEGO
      Każdy z wytworzonych raportów kasowych można obejrzeć, po podaniu przez użytkownika nr raportu.

      KASOWANIE OSTATNIEGO RAPORTU KASOWEGO
      Funkcja służy do skasowania ostatniego raportu kasowego. Może to być konieczne gdy chcemy dokonać operacji gotówkowej w okresie zamkniętym wytworzonym ostatnim raportem.
    5. Obsługa systemu i słowniki

      SORTOWANIE KARTOTEK
      Funkcja sortowania danych ma charakter pomocniczy, i podczas normalnej pracy systemu nie jest konieczne jej wykonywanie. Posortowanie kartotek jest jednak niezbędne do prawidłowej pracy systemu i musi być wykonane w czasie instalacji programu oraz po wszelkich stwierdzony błędach lub nieprawidłowościach w działaniu programu.
      Sortowanie kartotek jest operacją "odnawiającą" system i jej zastosowanie może w wielu przypadkach pomóc w usunięciu błędów, nigdy natomiast nie powoduje skutków negatywnych. Z tego względu zaleca się przeprowadzanie okresowego sortowania danych, np. co kilka dni.

      SŁOWNIK JEDNOSTEK MIARY
      Funkcja umożliwia określenie jednostek miary stosowanych w systemie. Użytkownik podaje następujące dane:
      • symbol jednostki (np. MB),
      • opis słowny jednostki (np. metr bieżący).

      SŁOWNIK KONT FK
      Słownik wykorzystywany jest podczas przenoszenie danych z programu FAKTUROWANIE do programu finansowo księgowego.

      SŁOWNIK OPERATORÓW
      Funkcja umożliwia wprowadzenie danych o operatorach systemu. Użytkownik wprowadza następujące dane:
      • kod operatora (3 litery np. JAN),
      • nazwisko operatora (np.. Jan Nowak),
      • hasło operatora (do 6 liter),
      • priorytet (ranga operatora).
      Każdy z operatorów ma określoną rangę (priorytet), która pozwala mu na dostęp tylko do tych funkcji systemu, które mają próg nie wyższy niż ta ranga.
      Przy uruchomieniu programu operator pytany jest o hasło. Po prawidłowym podaniu hasła możliwe jest wejście do programu. Wszystkie dokumenty drukowane w systemie są sygnowane kodem operatora, który uruchomił program. Operator może zmienić swoje hasło w opcji ZMIANA HASŁA OPERATORA.

      SŁOWNIK SPOSOBÓW ZAPŁATY
      Funkcja umożliwia zdefiniowanie sposobów zapłaty, które występują w czasie edycji faktur i rachunków. Użytkownik wprowadza następujące dane:
      • sposób płatności (np. przelew w terminie do 7 dni),
      • liczbę dni na realizację płatności (np. 7).
      Wprowadzenie tych danych nie jest obowiązkowe. Wprowadzenie liczby dni na realizację płatności ułatwia edycję faktury poprzez automatyczne wpisanie daty terminu zapłaty.

      KONFIGURACJA PODSTAWOWA
      Funkcja konfiguracji podstawowej powinna być wywołana bezpośrednio po instalacji systemu. Absolutnie niedopuszczalna jest zmiana konfiguracji podstawowej w programie zawierającym już dane użytkowe (np. słownik towarów, kontrahentów, dokumenty magazynowe itp.). Dlatego zaleca się w okresie pierwszej instalacji oprogramowania, wczytanie programu do kartoteki roboczej i dopiero po zaznajomieniu się z jego działaniem i dobraniem najlepszej konfiguracji, ponowne przeprowadzenie instalacji właściwej.
      W czasie konfiguracji podstawowej użytkownik określa następujące dane:
      • czy firma użytkownika jest zwolniona z podatku VAT (T - tak),
      • format indeksu;
        Indeks może składać się z liter, cyfr i znaków rozdzielających ("-"), np. BK-0012, 1001-89-01, i nie może zawierać więcej niż 15 znaków. Format indeksu zapisany musi być w postaci składającej się ze znaków "@! " i następnie ciągu znaków "9", "A" i "-". Znak "9" oznacza, że na tej pozycji w indeksie może wystąpić dowolna cyfra, znak "A" oznacza, że na danej pozycji indeksu występuje dowolna litera. Dla podanych przykładów indeksów w konfiguracji podstawowej należy podać formaty indeksu:
        @! AA-9999 oraz @! 9999-99-99.
        Zaleca się, aby stosowane indeksy nie były przyjmowane w sposób przypadkowy i aby kolejnym grupom znaków nadawać pewne znaczenie (np. dwie pierwsze litery mogą określać rodzaj asortymentu towarów).
      • format ceny;
        Format ceny składa się ze znaków "@ZE " oraz znaków "9" i ",". Znaki "," wskazują na miejsce znaczników tysięcy, milionów itd. Przykładowo, format @ZE 99,999,999.99 dopuszcza stosowanie cen mniejszych od 100 mln zł. Jeżeli użytkownik nie chce stosować znaczników co trzy cyfry ceny to w formacie indeksu można pominąć znaki "," i literę "E". Dopuszcza się ceny mniejsze od 1 mld zł.
      • format wartości;
        Format wartości definiuje się analogicznie jak format ceny, przy czym zawiera on zazwyczaj więcej cyfr znaczących. Dopuszcza się wartości mniejsze od 1 biliona zł.
      • format ilości;
        Format ilości (np. w ewidencji magazynowej) definiuje się analogicznie jak format ceny, przy czym można użyć znaku "." dla wskazania pozycji dziesiętnych ilości np. format @ZE 9,999.99 dopuszcza ilości mniejsze od 10 tys. z dwoma miejscami po przecinku. Dopuszcza się ilości nie większe od liczby 999999 i maksymalnie 3 cyfry dziesiętne.
      • długość nazwy;
        Użytkownik podaje liczbę znaków nazwy towaru (nie większą niż 30 znaków).
      • długość opisu towaru;
        Użytkownik podaje liczbę znaków opisu towaru (nie większą niż 20 znaków). Opis zawiera zazwyczaj symbol stosowany przez producenta towaru lub dane uzupełniające, np. kolor, odmianę, parametr techniczny itp.
      • kartoteka dysku na której został zainstalowany program;
        Po zainstalowaniu programu np. w kartotece c:\FAKTURY należy podać w konfiguracji podstawowej kartotekę C:\FAKTURY\ (uwaga na ostatni znak "\" !).
        Zmiany konfiguracji podstawowej w sytuacji gdy w systemie znajdują się już dane użytkowe wymaga konsultacji lub ingerencji serwisu oprogramowania. Samodzielne modyfikowanie konfiguracji podstawowej w systemie z danymi nie jest dozwolone.

      USTAWIANIE KOLORÓW
      Funkcja ta pozwala użytkownikom kolorowych monitorów na dobranie kolorów na ekranie wg własnego uznania. Posiadacze monitorów mono VGA mogą ustawić poziomy szarości. Wyborowi podlegają kolory tekstu, tła, tekstu wyróżnionego i tła wyróżnionego dla trzech obiektów: tabel-kartotek, słowników wywoływanych klawiszem F8 oraz tej części ekranu, która nie jest zajęta przez tabele i słowniki. Posiadacze kart graficznych HERCULES mają mniejsze możliwości wyboru. Dla nich zalecane są dwa ustawienia MONO i INVERS MONO.

      ZMIANA HASŁA OPERATORA
      Każdy z operatorów w dowolnej chwili może zmienić swoje dotychczas funkcjonujące hasło i ta funkcja pozwala właśnie na tę zmianę.

      USTAWIANIE PROGU DOSTĘPU DO OPCJI
      Po uruchomieniu tej funkcji użytkownik o najwyższym priorytecie otrzyma kompletną listę funkcji systemu FAKTUROWANIE. Wstawiając przy odpowiednich funkcjach cyfrę od 0 do 9 użytkownik określa progi dostępu do poszczególnych funkcji, a tym samym określa dostęp do funkcji dla poszczególnych operatorów, którym również nadał priorytety. Operator ma dostęp jeśli jego ranga (priorytet) nie jest niższy niż próg dostępu do funkcji.

      SERWIS
      Funkcja dostępna tylko dla serwisu oprogramowania.

      ZAPIS DANYCH OKRESU UBIEGŁEGO
      Funkcja pozwala podzielić na dwie odrębne części dane w systemie FAKTUROWANIE.
      Od chwili wykonania pierwszy raz zapisu danych do okresu ubiegłego w systemie funkcjonują dwa okresy:
      • bieżący - o daty zamknięcia do dnia bieżącego,
      • ubiegły - od daty końcowej poprzedniego zamkniętego okresu ubiegłego do dnia zamknięcia ostatniego okresu ubiegłego.
      Do okresu ubiegłego przechodzą następujące dane:
      • dokumenty obrotu magazynowego wystawione do daty zamknięcia okresu ubiegłego (zbiory DOKN...dbf, DOKP...dbf);
        W okresie bieżącym wystawione są automatycznie dokumenty nagłówkowe przenoszące kolejne numery dokumentów dla każdego rodzaju dokumentu obrotowego, oraz pozostają dokumenty wystawione po dacie zamknięcia okresu.
      • dokumenty sprzedaży wystawione do daty zamknięcia okresu ubiegłego (zbiory SPR_N.dbf, SPR_P.dbf);
        W okresie bieżącym pozostają faktury/rachunki nierozliczone niezależnie, w którym okresie ubiegłym zostały wystawione, oraz wszystkie wystawione po dacie zamknięcia okresu.
      • dokumenty kasowe KP/KW wystawione do daty zamknięcia niezależnie czy dotyczą faktur/rachunków zapłaconych czy niezapłaconych (zbiory KP_N.dbf, KP_P.dbf, KW_N.dbf, KW_P.dbf);
        W okresie bieżącym powstaje dokument nagłówkowy KP/KW z kolejnym nr dokumentu kasowego i dokumenty kasowe wystawione po dniu zamknięcia.
      • raporty kasowe za okresy należące do okresu ubiegłego (zbiór RAP_KAS.dbf);
        W okresie bieżącym pozostają raporty wytworzone po dacie zamknięcia.
        UWAGA ! Wymagane jest aby data zamknięcia okresu pokrywała się z datą końca okresu, któregoś raportu kasowego.
      • zapisy z ewidencji zapłat z datami do daty zamknięcia (zbiór ZAP.dbf);
        W okresie bieżącym pozostają zapisy zapłat a datą po zamknięciu, oraz te które dotyczą faktur/rachunków nierozliczonych.
      • nagłówki faktur/rachunków dostawczych, które wpłynęły do dnia zamknięcia okresu (zbiór DOS_N.dbf);
        W okresie bieżącym pozostają nierozliczone faktury od dostawców niezależnie, których okresów ubiegłych dotyczą oraz wszystkie faktury dostawcze, które wpłynęły po dacie zamknięcia.
      • pełna kartoteka kontrahentów z wartościami kont WN/MA oraz saldem wynikającymi ze stanu na dzień zamknięcia okresu (zbiór KON.dbf);
        W okresie bieżącym pozostają wszyscy kontrahenci a ich konta WN/MA mają wartości narastające wynikające tylko ze sprzedaży/dostaw oraz płatności dotyczących okresu bieżącego, po dacie zamknięcia, natomiast BO odpowiednio:
        • dla kontrahenta - odbiorcy wyliczane jest wg wzoru:
          BO - (WN - MA), gdzie:
          BO - wartość BO dla odbiorcy z okresu przed zamknięciem,
          WN - wartość z faktur/rachunków zamykanego okresu ubiegłego,
          ] MA - wartość zapłat wpłaconych w zamykanym okresie;
        • dla kontrahenta - dostawcy wyliczane jest wg wzoru:
          BO + (WN - MA), gdzie:
          BO - wartość BO dla dostawcy z okresu przed zamknięciem,
          WN - wartość wypłat dla dostawcy w zamykanym okresie,
          MA - wartość z faktur/rachunków dostawczych, które wpłynęły w okresie zamykanym okresu ubiegłego;
      • pozycje towarowe z kartoteki magazynowej wg stanu będącego w dniu zamknięcia okresu (zbiory MAG...dbf);
        W okresie bieżącym zostanie wytworzony dokument obrotowy przychodowy "BO", obrazujący stan magazynu na dzień po zamknięciu okresu z odpowiadającymi na ten dzień cenami zakupu i przekazania (jeśli dany magazyn jest ewidencjonowany także w tych cenach) ale bez zbędnych zerowych pozycji magazynowych.
        UWAGA ! Usunięcie zbędnych pozycji zerowych oznacza, to:
        • jeśli dla danego indeksu jest wiele pozycji cenowych i są wśród nich ze stanem=0, to wówczas w okresie bieżącym pozostaną tylko te ze stanem<>0,
        • jeśli dla danego indeksu wszystkie pozycje są ze stanem=0, wówczas pozostanie jedna pozycja z największą ceną zakupu (gdy rozchody prowadzone wg dat przyjęcia, pozostanie z ostatnią datą przyjęcia i największą ceną zakupu w tym dniu),
      • dokumenty zmiany cen sprzedaży w trzech istniejących w systemie FAKTUROWANIE cennikach, wystawione do dnia zamknięcia (zbiór CENY.dbf);
        W okresie bieżącym pozostają wszystkie wystawione po dniu zamknięcia okresu ubiegłego,
      • aktualny słownik towarów (zbiór TOW.dbf) i wszystkie słowniki w aktualnej postaci (zbiory SL_...dbf).
      Wchodząc do funkcji zamknięcia okresu ubiegłego użytkownik musi podać datę zamknięcia. Nie może to być data z miesiąca kalendarzowego poprzedzającego bieżący miesiąc. Dane w okresie ubiegłym nie podlegają żadnej zmianie, aktualizacji ani uzupełnieniom. Można je tylko przeglądać, wykonywać zestawienia, drukować.

  4. ZASADY EKSPLOATACJI SYSTEMU

    1. Konfiguracja komputera
      System FAKTUROWANIE funkcjonuje prawidłowo w środowisku systemu operacyjnego MS-DOS wersja 3.30 lub wyższa. Bardzo istotna dla prawidłowego funkcjonowania programu jest właściwa konfiguracja komputera:
      • w zbiorze CONFIG.SYS w kartotece głównej dysku twardego powinien znajdować się zapis: FILES=100 (lub więcej), BUFFERS=20 (lub więcej; zwiększanie tej liczby powyżej 30 nie jest jednak zalecane),
      • w zbiorze AUTOEXEC.BAT powinien znajdować się na początku zapis: SET CLIPPER=//F:95
      Przykładowa postać zbioru CONFIG.SYS:

      DEVICE=C:\DOS\HIMEM.SYS
      DEVICE=C:\DOS\EMM386.EXE RAM
      DOS=HIGH,UMB
      FILES=100
      BUFFERS=20

      Przykładowa postać zbioru AUTOEXEC.BAT:

      SET CLIPPER=//F:95
      PROMPT $P$G
      PATH C:\DOS

      Wywołanie programu zainstalowanego przykładowo w kartotece C:\FAKTURY odbywa się poprzez wykonanie poleceń:

      C:
      CD \FAKTURY
      DFAP

      Polecenia te mogą być dopisane do zbioru AUTOEXEC.BAT, wydane bezpośrednio z klawiatury lub zapisane w zbiorze NC.MNU programu NORTON COMMANDER.
      Prawidłowe funkcjonowanie programu FAKTUROWANIE w wersji jednostanowiskowej wymaga założenia podkartoteki o nazwie "#01" w kartotece, w której zainstalowany jest program. W omawianym przykładzie będzie to kartoteka C:\FAKTURY\#01. W przypadku instalowania programu z dyskietki instalacyjnej kartoteka ta zakładana jest automatycznie.
      Instalacja programu w wersji sieciowej powinna być przeprowadzona przez serwis oprogramowania lub doświadczonego informatyka. Dla wersji sieciowej 3 stanowiskowej należy założyć odpowiednio podkartoteki o nazwach #01, #02, #03.
      Stosowanie programów rezydentnych typu "cache", np. NCACHE lub podobnych, powinno być przeprowadzone z dużą ostrożnością. W przypadku wystąpienia trudności należy skontaktować się z serwisem oprogramowania. Dotyczy to również konfigurowania pamięci EMS.
      Zaleca się zachowanie dużej staranności przy instalowaniu na komputerze innych programów, a szczególnie oprogramowania korzystającego z rozszerzonego obszaru pamięci RAM.
      Niedopuszczalne jest wykorzystywanie komputera w firmie do gier. Grozi to uszkodzeniem danych lub wprowadzeniem do systemu wirusa komputerowego.
    2. Zabezpieczenie i ochrona danych
      Prawidłową eksploatację programu i bezpieczeństwo danych zapewnia:
      • sprawny i niezawodny sprzęt komputerowy,
      • prawidłowa konfiguracja komputera i programu,
      • posiadanie zasilacza awaryjnego UPS (!),
      • wykonywanie okresowej archiwizacji danych,
      • unikanie uruchamianie na komputerze wielu różnorodnych programów, a w szczególności gier i zabaw niewiadomego pochodzenia,
      • zmiana konfiguracji komputera tylko przez doświadczonego informatyka,
      • okresowa kontrola antywirusowa komputera ( w przypadku uruchamiania na komputerze oprogramowania obcego lub korzystania z obcych dyskietek).
      Archiwizacja danych na dyskietki zabezpieczające powinna być przeprowadzana co najmniej jeden raz w tygodniu. Dyskietki z kopią danych po zamknięciu miesiąca powinny być przechowywane przez dłuższy okres czasu. Dyskietki z archiwizacji bieżącej (np. codziennej lub cotygodniowej) mogą być wykorzystywane cyklicznie. Zaleca się w okresie wdrażania systemu przeznaczenie na archiwum dyskietek oznakowanych napisem "poniedziałek", "wtorek", "środa" itd. i archiwizowanie na te dyskietki danych z kolejnych dni. Po upływie tygodnia te same dyskietki wykorzystujemy ponownie, zgodnie z ich oznaczeniem.
      Użytkownik musi mieć świadomość, że w przypadku awarii dyskietki archiwalne mogą umożliwić odzyskanie danych jakie były wprowadzone do komputera tylko do chwili ostatniej archiwizacji danych (!).
      Uwaga: W przypadku braku dyskietek archiwalnych serwis oprogramowania może odmówić czynności związanych z odzyskiwaniem lub testowaniem uszkodzonych danych użytkowych systemu !
      Archiwizacje danych na dyskietki przeprowadza się za pomocą polecenia systemu operacyjnego "backup". Dla systemu zainstalowanego w kartotece C:\FAKTURY i archiwizacji na dyskietkę A: należy wykonać polecenia:

      BACKUP C:\FAKTURY\*.DBF A:
      BACKUP C:\FAKTURY\*.MEM A: /A
      BACKUP C:\FAKTURY\*.DBT A: /A

      W celu zmniejszenia liczby koniecznych do archiwizacji dyskietek można zastosować programy do kompresji danych, np. program ARJ.EXE. Wówczas wykonuje się polecenia:

      C:
      CD \FAKTURY
      ARJ A DANE *.DBF *.MEM *.DBT
      BACKUP C:\FAKTURY\DANE.ARJ A:

      Polecenia te mogą być wydane z klawiatury lub dopisane do zbioru NC.MNU w programie NORTON COMMANDER. Opis działania programu BACKUP można znaleźć w opisie systemu operacyjnego MS-DOS.
      Zalecane jest przeprowadzenie archiwizacji zbiorów danych we wszystkich sytuacjach związanych z wymianą oprogramowania lub serwisem sprzętu komputerowego (np. czyszczenie napędów, montaż dodatkowego dysku lub karty w komputerze, instalacja sieci itp.).
    3. Postępowanie w przypadku błędów i awarii
      Błędy w funkcjonowaniu programu mogą wystąpić z wielu powodów. Najczęściej są to:
      • przerwy lub zakłócenia w zasilaniu komputera przy braku zasilacza awaryjnego,
      • niewłaściwa konfiguracja systemu operacyjnego komputera,
      • wyłączenie komputera w czasie obliczeń lub pozostawania wewnątrz programu,
      • działanie wirusa komputerowego,
      • usterki programu występujące w czasie jego wdrażania lub modyfikowania (dopuszczalne we wstępnym okresie eksploatacji systemu),
      • uszkodzenie komputera (np. dysku twardego).
      W przypadku stwierdzenia błędów w działaniu programu zaleca się przeprowadzenie następujących kroków:
      • zapisanie okoliczności, w których wystąpił błąd, godziny i daty,
      • przepisanie z ekranu komunikatów o błędzie; szczególnie cenne są dla serwisu oprogramowania komunikaty w języku angielskim,
        UWAGA: najczęściej możliwe jest wydrukowanie komunikatów o błędzie klawiszem "PrtSc" przy włączonej drukarce;
      • ewentualne wykonanie kontroli antywirusowej systemu,
      • restart komputera i ponowne wywołanie programu,
      • WYKONANIE SORTOWANIA KARTOTEK !,
      • zawiadomienie serwisu w przypadku jeżeli błędy i niezgodności nie ustąpiły i każdorazowo w przypadku błędów sygnalizowanych na ekranie i powodujących przerwanie działania programu.
      Prawidłowa eksploatacja systemu pozwala ograniczyć błędy i usterki do minimalnej ilości, czego życzy użytkownikom producent oprogramowania.
    4. Pierwsze kroki z programem FAKTUROWANIE
      Pracę w systemie FAKTUROWANIE należy rozpocząć od określenia konfiguracji podstawowej (jest ona ustala tylko raz na początku pracy systemu FAKTUROWANIE) i bieżącej (później można dokonywać jej modyfikacji).
      Po określeniu wyjściowych parametrów działania systemu należy wypełnić odpowiednią informacją wszystkie słowniki systemowe. Następnym krokiem powinno być zdefiniowanie indeksów towarów. Ważne jest aby format indeksu był tak skonstruowany aby niósł ze sobą informację o towarze (poszczególne znaki mogą mieć swoje znaczenie).
      Dalszym krokiem powinno być wprowadzenie do kartoteki kontrahentów głównych dostawców i odbiorców.
      Po tych czynnościach można rozpocząć pełną, normalną pracę z programem obsługi hurtowni.

  5. DODATKI

    1. DODATEK 1
      OPIS KLAWISZY SYSTEMOWYCH

      1. Przeglądanie i edycja dla tabel poziomych
        Strzałka Góra, Dół - przewijanie wierszy
        Strzałka Prawo, Lewo - przewijanie kolumn
        Page Up, Down - przewijanie wierszy stronami
        Ctrl PgUp - pierwszy wiersz kartoteki
        Ctrl PgDn - ostatni wiersz kartoteki
        Home - pierwsza kolumna na ekranie
        End - ostatnia kolumna na ekranie
        Ctrl Home - pierwsza kolumna kartoteki
        Ctrl End - ostatnia kolumna kartoteki

      2. Przeglądanie i edycja dla tabel pionowych
        Strzałka Góra, Dół - przewijanie pól
        PgUp, PgDn - przewijanie pól stronami
        Ctrl PgUp - pierwsze pole
        Ctrl PgDn - ostatnie pole
        Ctrl Strz. Góra - poprzedni wiersz kartoteki
        Ctrl Strz. Dół - następny wiersz kartoteki

      3. Klawisze funkcyjne i inne
        Enter - wejście do edycji pola i zaakceptowanie nowej wartości; poza edycją pola potwierdzenie działania
        Esc - wyjście z przeglądania lub zaniechanie edycji pola
        F1 - wywołanie podpowiedzi
        F2 - przełączanie pomiędzy poziomym a pionowym sposobem wyświetlania kartoteki (tabeli)
        F3 - wyszukiwanie wg. aktywnego klucza sortującego; Po podaniu w wyświetlonym okienku ciągu znaków wyszukiwany jest w obrębie całej kartoteki pierwszy wiersz, którego klucz sortujący:
        • rozpoczyna się od podanego ciągu (dla klucza typu znakowego),
        • jest równy wpisanej danej (dla liczb, dat i wyrażeń logicznych)
        F4 - wyszukiwanie wg. bieżącej kolumny; wpisanie ciągu powoduje poszukiwanie wśród wszystkich wierszy następujących po wierszu bieżącym tego, którego wybrana kolumna:
        • zawiera, lub gdy ciąg rozpoczniemy znakiem "!",
        • rozpoczyna się podanym ciągiem (dla kolumn znakowych),
        • jest równa wpisanej danej (dla liczb, dat i wyrażeń logicznych)
        F5 - zmiana sposobu uporządkowania (klucza sortującego) kartoteki
        F6 - rozpoczęcie wyszukiwania literowego z klawiatury dla tabel posortowanych alfabetycznie
        F7 - dopisanie nowego wiersza w kartotece
        F8 - wyświetlenie (o ile istnieje) słownika lub kartoteki pomocniczej do aktualnie edytowanego pola lub zmiennej
        SHIFT F9 - unieruchomienie kolejnej kolumny (*)
        SHIFT F10 - zwolnienie ostatnio unieruchomionej kolumny (*)
        F10 - usunięcie kolumny (**)
        ALT F10 - zamiana kolumn miejscami (**)
        TAB - przeniesienie danej ze słownika lub kartoteki pomocniczej do edytowanego pola (przy wyświetlonym słowniku) lub skopiowanie danej z wiersza położonego nad linią aktualnie edytowaną
        ENTER - przeniesienie danej ze słownika lub kartoteki pomocniczej do edytowanego pola (przy wyświetlonym słowniku)
        Ctrl ENTER - przeniesienie danej ze słownika lub kartoteki pomocniczej w przypadku, gdy wiersz słownika był aktualnie uzupełniany
        DEL - skasowanie aktualnego wiersza tabeli, a w czasie edycji danych skasowanie znaku
        <- - skasowanie znaku w czasie edycji danej
        INS - przełączanie sposobu pisania znaków (nadpisywanie - wstawianie)
        Możliwość przywołania klawiszem F8 słownika lub kartoteki pomocniczej sygnalizowana jest użytkownikowi przez postać kursora migającego w czasie edycji danej. Kursor znajdujący się w górnej części znaku wskazuje na aktywność klawisza F8.
        Klawisze oznaczone (*) działają tylko w niektórych funkcjach programu, przy przeglądaniu zestawień, słowników. Nie działają podczas edycji dokumentów.
        Klawisze oznaczone (**) działają tylko wtedy, gdy kolumny tabelek są oddzielone podwójną kreską.
        Uwagi dotyczące wyszukiwania:
        Jeżeli tabela, którą widzimy na ekranie jest posortowana to sposób posortowania (klucz sortujący) pokazany jest w dolnej linii ramki np. (nazwa). Klucz ten może być zmieniany klawiszem F5. Wpisywanie kolejnych początkowych znaków klucza spowoduje przesuwanie się podświetlonego pola do wiersza, w którym jest pozycja zgodna z wpisywaną. Poszukiwanie kolejnej pozycji należy rozpocząć od wciśnięcia klawisza F6.
        Inny sposób przeszukiwania posortowanych tabel realizowany jest po naciśnięciu klawisza F3.
        Wyszukiwanie przy pomocy klawisza F4 stosować można zarówno dla tabel posortowanych jak i nie posortowanych.

    2. DODATEK 2
      OPIS PODSTAWOWYCH ZBIORÓW SYSTEMU

      1. TOWARY
        SL_G_TOW.DBF - słownik grup towarów
        GRUPA_TOW C 2 - grupa towarów
        OPIS_G_TOW C 30 - opis grupy

        TOW.DBF - słownik towarów
        INDEKS C 15 - indeks
        SWW C 8 - SWW
        GRUPA_TOW C 2 - grupa towarów
        NAZWA_TOW C 30 - nazwa
        OPIS_TOW C 20 - opis
        JM C 4 - jednostka
        OPAKOWANIE N 3 - ilość w opakowaniu zbiorczym
        VAT C 2 - stawka VAT
        NR_KON C 5 - nr dostawcy
        STAN_MIN N 10 3 - stan minimalny
        STAN_MAX N 10 3 - stan maksymalny
        STAN_OGO N 10 3
        WART_ZAK N 12 2

        SL_USL.DBF - słownik usług
        INDEKS C 15 - indeks usługi
        TRESC C 50 - opis usługi
        VAT C 2 - obowiązująca stawka VAT-u
        SWW C 8 - symbol SWW
        CENA N 12 2 - cena sprzedaży netto

      2. KONTRAHENCI
        SL_G_KON.DBF - słownik grup kontrahentów
        GRUPA_KON C 2 - grupa kontrahentów
        OPIS_G_KON C 30 - opis grupy

        KON.DBF - słownik kontrahentów
        NR_KON C 5 - nr kontrahenta
        GRUPA_KON C 2 - grupa
        ID_KON C 20 - nr identyfikacyjny
        NAZWA_KON C 30 - nazwa
        KOD C 6 - kod
        MIASTO C 6 - miasto
        ADRES C 30 - adres
        TELEFON C 20 - telefon
        NAZWA_BAN C 20 - nazwa banku
        KONTO_BAN C 30 - nr konta bankowego
        RABAT_KON N 2 - rabat % uzgodniony z odbiorcą
        KREDYT C 1 - T - jeżeli zgoda na faktury kredytowe
        WN_BO_ODB N 12 2 - BO WN odbiorcy
        WN_ODB N 12 2 - WN odbiorcy (obrót)
        MA_ODB N 12 2 - MA odbiorcy; różnica jest saldem rozliczenia
        MA_BO_DOS N 12 2 BO MA dostawcy
        MA_DOS N 12 2 MA dostawcy (zakup)
        WN_DOS N 12 2 WN dostawcy; różnica jest saldem rozliczenia

      3. DOKUMENTY SPRZEDAŻY
        SPR_N.DBF - nagłówki dokumentów sprzedaży
        RODZAJ_DOK C 2 - FA - faktura VAT, RA - rachunek uproszczony, FK - faktura korygująca RK - rachunek korygujący
        SERIA_FAK C 2 - seria faktur/rachunków
        ROK_DOK C 2 - rok
        NR_DOK C 5 - numer faktury/rachunku
        DATA_DOK D 8 - data dokumentu
        NR_MAG C 3 - nr magazynu wydającego
        ROK_WZ C 2 - rok dokumentu
        NR_WZ C 5 - nr dokumentu WZ
        DATA_WZ D 8 - data dokumentu WZ
        AUTO C 1 - T - oznacza, że wytworzony razem z WZ
        EXPORT C 1 - T - jeżeli faktura eksportowa
        KOREKTA C 1 - T - tylko dla FK i RK
        WART_ZAK N 12 2 - wartość wg. cen zakupu (ewidencyjnych)
        WART_NET0 N 12 2 - wartość w grupie ze stawką 0%
        WART_NET1 N 12 2 - wartość netto w grupie ze stawką 7%
        WART_NET2 N 12 2 - wartość netto w grupie ze stawką 22%
        WART_NET_ N 12 2 - wartość w grupie zwolnionej z VAT
        WART_VAT1 N 12 2 - wartość VAT w grupie ze stawką 7%
        WART_VAT2 N 12 2 - wartość VAT w grupie ze stawką 22%
        RABAT N 4 1 - wartość % rabatu
        RABAT_NET N 12 2 - wartość netto udzielonego rabatu
        RABAT_VAT N 12 2 - wartość korekty podatku VAT w związku z udzielonym rabatem
        BONIFIKATA N 12 2
        WART_ZAP N 12 2 - wartość brutto z zaokrągleniem do zapłaty
        KONTO C 5 - konto FK wg. słownika kont przeciwstawnych do księgowań sprzedaży
        NR_KON C 5 - nr odbiorcy
        GR_KON C 2 - grupa kontrahentów
        ID_KON C 20 - nr identyfikacyjny
        NAZWA_KON C 30 - nazwa odbiorcy
        KOD C 6 - kod
        MIASTO C 20 - miasto
        ADRES C 30 - adres
        UWAGI C 40 - uwagi
        WPLATA N 12 2 - wartość wpłaty gotówkowej (!) w chwili wystawiania dokumentu, jeżeli jest równa wartości brutto, to "dokument gotówkowy"
        WN N 12 2 - pole do pamiętania bieżącego zadłużenia
        TERMIN N 2 - pierwotny termin (liczba dni) do zapłaty
        DATA_PLA D 8 - aktualnie uzgodniona data płatności, może być zmieniana
        SPOSOB_PLA C 20 - sposób płatności
        RODZAJ_KOR C 2 - dane o fakturze korygowanej niezbędne przy FK i RK
        SERIA_KOR C 3 - seria
        ROK_KOR C 2 - rok
        NR_KOR C 5 - nr dokumentu korygowanego
        DATA_KOR D 8 - data dokumentu korygowanego
        DATA_NOT D 8 - data wystawienia noty odsetkowej
        DATA_WEZ D 8 - data wystawienia wezwania do zapłaty
        OPERATOR C 3 - kod operatora
        CENNIK_S C 1 - nr cennika sprzedaży dla cen sprzedaży

        SPR_P.DBF - pozycje dokumentów sprzedaży
        RODZAJ_DOK C 2 - rodzaj dokumentu
        SERIA_FAK C 2 - seria faktur
        ROK_DOK C 2 - rok
        NR_DOK C 5 - nr dokumentu
        DATA_DOK D 8 - data dokumentu
        NR_KON C 5 - nr odbiorcy
        INDEKS C 15 - indeks
        CENA_ZAK N 9 2 - cena ewidencyjna zakupu
        DATA_DOS D 8 - data dostawy
        ILOSC N 10 3 - ilość rozumiana zawsze jako rozchód
        CENA_SPR N 9 2 - cena jednostkowa netto
        BONIFIKATA N 9 2 - bonifikata wartości netto w stosunku do cennika obowiązującego dla tej faktury
        VAT C 2 - stawka wg. słownika towarów lub 0 % dla eksportu (" 7", "22", " 0", "zw")
        ZNAK N 2 - -1

      4. ROZLICZENIA

        ZAP.DBF - kartoteka zapłat
        DATA_ZAP D 8 - data zapłaty
        AUTO C 1 - T - jeżeli automatyczne wystawienie na podstawie faktury
        TYP_ZAP C 1 - G - oznacza wpłatę lub wypłatę gotówkową P, C, I - przelew, czek, inne
        NR_KON C 5 - nr kontrahenta
        WPLATA N 12 2 - wpłata
        WYPŁATA N 12 2 - wypłata
        RODZAJ_DOK C 2 - FA, FK, RA, RK, DO - określenie jakiego dokumentu dotyczy zapłata
        SERIA_FAK C 2 - seria dla faktur i rachunków
        ROK_FAK C 2 - rok faktury/rachunku
        NR_FAK C 5 - numer
        ROK_DOS C 2 - rok dostawy dla dokumentów dostawy
        NR_DOS C 5 - nr dokumentu dostawy
        UWAGI C 30 - uwagi
        OPERATOR C 3 - kod operatora

        KP_N.DBF - nagłówki dokumentów KP
        ROK_ZAP C 2 - rok KP
        NR_ZAP C 5 - nr KP
        DATA_ZAP D 8 - data
        AUTO C 1 - T - jeżeli automatyczny zapis na podstawie faktury
        NR_KON C 5 - nr kontrahenta
        UWAGI C 40 - uwagi
        WPLATA N 12 2 - wartość wpłaty
        NAZWA_KON C 30 - nazwa kontrahenta
        KOD C 6 - kod
        MIASTO C 20 - miasto
        ADRES C 30 - adres
        OPERATOR C 3 - operator


        KP_P.DBF - pozycje dokumentów
        ROK_ZAP C 2 - rok
        NR_ZAP C 5 - nr
        WPLATA N 12 2 - wplata
        TRESC C 30 - treść słowna (dotyczy)
        RODZAJ_DOK C 2 - FA, FK, RA, RK, DO - określenie jakiego dokumentu dotyczy zapłata
        SERIA_FAK C 2 - seria dla faktur i rachunków
        ROK_FAK C 2 - rok faktury/rachunku
        NR_FAK C 5 - numer
        ROK_DOS C 2 - rok dostawy dla dokumentów dostawy
        NR_DOS C 5 - nr dokumentu dostawy
        KONTO_MA C 12 - konto przeciwstawne w FK
        NR_KON C 5 - nr kontrahenta


        KW_N.DBF - nagłówki dokumentów KW
        ROK_ZAP C 2 - rok KW
        NR_ZAP C 5 - nr KW
        DATA_ZAP D 8 - data KW
        NR_KON C 5 - nr kontrahenta
        UWAGI C 40 - uwagi
        WYPLATA N 12 2 - wartość wypłaty
        NAZWA_KON C 30 - nazwa kontrahenta
        KOD C 6 - kod
        MIASTO C 20 - miasto
        ADRES C 30 - adres
        OPERATOR C 3 - operator


        KW_P.DBF - pozycje dokumentów
        ROK_ZAP C 2 - rok KW
        NR_ZAP C 5 - nr KW
        WYPLATA N 12 2 - wypłata
        TRESC C 30 - treść słowna (dotyczy)
        RODZAJ_DOK C 2 - FA, FK, RA, RK, DO - określenie jakiego dokumentu dotyczy zapłata
        SERIA_FAK C 2 - seria dla faktur i rachunków
        ROK_FAK C 2 - rok faktury/rachunku
        NR_FAK C 5 - numer
        ROK_DOS C 2 - rok dostawy dla dokumentów dostawy
        NR_DOS C 5 - nr dokumentu dostawy
        KONTO_WN C 12 - konto przeciwstawne w FK


        RAP_KAS.DBF - raporty kasowe
        ROK_DOK C 2 - rok raportu
        NR_DOK C 5 - nr raportu
        DATA_DOK D 8 - data wytworzenia raportu
        DATA_OD D 8 - początkowa data raportu
        DATA_DO D 8 - końcowa data raportu
        STA_POCZ N 15 2 - wartość kasy na początek okresu, przeniesiony z poprzedniego raportu
        PRZYCHOD N 15 2 - wartość wpłat do kasy
        ROZCHOD N 15 2 - wartość wypłat z kasy
        OD_KP_NR C 8 - początkowy nr KP z raportu
        DO_KP_NR C 8 - końcowy nr KP z raportu
        OD_KW_NR C 8 - początkowy nr KW z raportu
        DO_KW_NR C 8 - końcowy nr KW z raportu
        LICZBA_KP N 3 - ilość dokumentów kasowych KP
        LICZBA_KW N 3 - ilość dokumentów kasowych KW
        OPERATOR C 3 - kod operatora

      5. KONFIGURACJA SYSTEMU

        CONFIG.DBF - zbiór konfigurujący
        KARTOTEKA C 20 - ścieżka do kartoteki podstawowej
        LICZBA_STA N 2 - liczba użytkowników (stanowisk)
        WERSJA C 2 - wersja programu
        FIRMA_MENU C 35 - tekst do nagłówka w menu programu
        HASLO C 6 - hasło przy ostrzeżeniach
        FORMAT_IND C 20 - format indeksu
        FORMAT_CEN C 20 - format cen
        FORMAT_WAR C 20 - format wartości
        FORMAT_ILO C 20 - format ilości
        ROZCHODY C 1 - 1 - ewidencja i rozchody wg. cen zakupu 2 - ewidencja i rozchody wg. dat dostaw
        LEN_NAZ N 2 - długość nazwy towaru
        LEN_OPI N 2 - długość opisu towaru
        UJEMNE C 1 - T - dopuszczalne stany ujemne na magazynach
        WZ_FAK_7 C 1
        OPISY_TOW C 1 - T - jeżeli występuje pole OPIS_TOW w TOW.DBF
        OPAKOWANIA C 1 - T - jeżeli występuje pole OPAKOWANIA w TOW.DBF
        SERIE_FAK C 1
        INDEKS_SWW C 1 - T - jeżeli SWW występuje w indeksie
        CENNIK_S C 1 - nr cennika sprzedaży dla cen sprzedaży
        CENNIK_P C 1 - nr cennika sprzedaży dla cen przekazania
        CENY_1 C 1 - N/B - jeżeli w cenniku ceny netto/brutto
        CENY_2 C 1 - N/B - jeżeli w cenniku ceny netto/brutto
        CENY_3 C 1 - N/B - jeżeli w cenniku ceny netto/brutto
        CENY_PZ C 1 - T - jeżeli na PZ jest miejsce na aktualizację cenników,
        CENY_DOK C 1
        MAG_DOM C 3 - nr magazynu domyślnie podstawia do edycji
        MAG_DET C 3 - nr magazynu
        ZWOLNIENIE C 1 - T - jeżeli jednostka zwolniona z VAT
        PIECZATKA1 C 30 - pieczątka
        PIECZATKA2 C 30 - pieczątka
        PIECZATKA3 C 30 - pieczątka
        PIECZATKA4 C 30 - pieczątka
        PIECZATKA5 C 30 - pieczątka
        PIECZATKA6 C 30 - pieczątka
        ID_FIR C 20 - nr identyfikacyjny
        BANK_FIR C 20 - bank
        KONTO_FIR C 20 - nr konta
        MIASTO_FIR C 20 - nazwa miasta, gdzie jest siedziba firmy
        AUTO_BLO C 2
        VAT1 C 2 - procent pierwszej grupy dla podatku PTU
        VAT2 C 2 - procent drugiej grupy dla podatku PTU
        ZAOKRAGLEN N 3 - wielkość zaokrągleń
        POWTORKA C 1 - T - jeżeli dopuszczalne są powtórzenia pozycji na fakturach
        KONTO_WZ C 5 - nr konta dla WZ-ek
        ORYGINAL C 1 - T - jeżeli osobny wydruk oryginału faktury
        TEXT_FAK1 C 80 - tekst na fakturach
        TEXT_FAK2 C 80 - tekst na fakturach
        TEXT_FAK3 C 80 - tekst na fakturach
        SA_ZAP C 1
        SA_ZAP C 1
        JEST KASA C 1
        OPIS_NA_FA C 1 - T - faktura/rachunek ma zawierać opis towaru
        INDE_NA_FA C 1 - T - na fakturze/rachunku ma się znajdować firmowy indeks towaru

        STATUS.DBF - daty systemowe
        ROK C 2 - rok bieżący
        DATA_BLO D 8 - data ostatniej blokady
        DATA_ZAM D 8 - data ostatniego dnia ostatniego miesiąca zamkniętego
        DATA_ARC D 8 - data ostatniego dnia ostatniego miesiąca zarchiwizowanego
        DATA_KAS D 8
        NR_RAP D 8
        KWOTA_RAP N 12 2
        Zastrzega się możliwość zmian w dokumentacji w miarę modyfikowania i doskonalenia systemu.

    3. DODATEK 3
      PARAMETRY PROGRAMU

      • subs (WERSJA, 5, 1)="F": pytanie o pobranie danych z poprzednich faktur,
      • subs (WERSJA, 6, 1)="N": bez numeru kontrahenta w nagłówku faktury.
      Funkcja serwisowa INDEX(.t.) kasuje stare zbiory indeksowe.